نمودارهای سهم و ترکیب
وقتی پرسش «سهم هر جزء از کل» است. چشم سهم را با طول دقیق‌تر از زاویه و مساحت می‌سنجد؛ برای همین گونه‌های میله‌ای مقدم‌اند و دونات فقط تا چهار بخش. اصول مشترک همهٔ نمودارها در اصول نمودار است.
میله‌ای انباشته
Section titled “میله‌ای انباشته”جمع کل و سهم اجزا، هم‌زمان · Stacked Bar
رشد هزینه بیشتر از واحد فروش آمده است
هزینهٔ عملیاتی بر حسب واحد · میلیارد تومان
نشان می‌دهد
کل در هر دسته و سهم اجزای آن. فقط جزء پایینی و کل دقیق مقایسه می‌شوند؛ اجزای میانی سخت خوانده می‌شوند.
کاربرد در مشاوره
- هزینه یا درآمد به تفکیک واحد، محصول یا کانال در چند سال
- تعداد پروژه‌ها به تفکیک نوع خدمت
- نیروی انسانی به تفکیک رده در چند واحد
قواعد ساخت
- حداکثر چهار جزء؛ بقیه در «سایر» با Cool Gray 30، بالای ستون
- مهم‌ترین جزء پایین، چسبیده به محور، تا دقیق خوانده شود
- ترتیب اجزا در همهٔ ستون‌ها یکسان و هم‌ترتیب با راهنما
- عدد کل بالای ستون؛ عدد اجزا فقط اگر جا دارد
- فاصلهٔ سفید باریک بین اجزا به جای خط دور
اشتباه رایج
- مقایسهٔ اجزای میانی بین ستون‌ها؛ چشم این کار را خوب انجام نمی‌دهد
جایگزین
فقط سهم مهم است، نه کل: انباشتهٔ ۱۰۰٪. هر جزء باید دقیق مقایسه شود: چند نمودار کوچک کنار هم.
انباشتهٔ ۱۰۰٪
Section titled “انباشتهٔ ۱۰۰٪”مقایسهٔ ترکیب، وقتی اندازهٔ کل اهمیت ندارد · 100% Stacked Bar
سهم فروش آنلاین در شمال کشور دو برابر جنوب است
ترکیب فروش بر حسب کانال · ٪ از فروش هر منطقه
نشان می‌دهد
سهم هر جزء از کل در چند گروه، وقتی اندازهٔ کل گروه‌ها متفاوت است و فقط ترکیب مهم است.
کاربرد در مشاوره
- ترکیب فروش بر حسب کانال در مناطق یا شعب
- ترکیب نیروی انسانی یا هزینه در واحدها
- ترکیب پاسخ‌های بسته در نظرسنجی (بله، خیر، نمی‌دانم)
قواعد ساخت
- گروه‌ها بر اساس سهم جزء اصلی مرتب شوند
- جزء اصلی سمت راست (شروع میله) تا هم‌تراز و قابل مقایسه باشد
- درصد داخل جزء فقط اگر جا دارد؛ متن سفید روی رنگ تیره
- حداکثر چهار جزء؛ «سایر» همیشه آخر و خاکستری
- اندازهٔ کل را در زیرعنوان یا کنار میله بنویسید
اشتباه رایج
- پنهان کردن این‌که کل گروه‌ها بسیار متفاوت است
جایگزین
پاسخ‌های طیفی (موافق تا مخالف): واگرا. اندازهٔ کل هم مهم است: مکو.
میله‌ای واگرا
Section titled “میله‌ای واگرا”مثبت و منفی، یا موافق و مخالف، از یک خط مرکزی · Diverging Bar
کارکنان با «شفافیت تصمیم‌ها» بیشترین مخالفت را دارند
پاسخ کارکنان به گزاره‌های فرهنگ سازمانی · ٪ از پاسخ‌ها
نشان می‌دهد
دو جهت مخالف از یک مرز مشترک: موافق و مخالف، مثبت و منفی، بالاتر و پایین‌تر از هدف. اندازهٔ هر طرف و برتری کلی با یک نگاه دیده می‌شود.
کاربرد در مشاوره
- نظرسنجی‌های طیفی (لیکرت) کارکنان و مشتریان
- انحراف هر واحد از بودجه یا هدف
- شکاف وضعیت موجود و مطلوب در شاخص‌ها
قواعد ساخت
- مثبت با Cyan و منفی با قرمز؛ شدت با تیرگی همان رنگ
- گزینهٔ «بی‌نظر» حذف یا جدا در کنار نمودار، نه وسط مرز
- مرز صفر با خط پررنگ‌تر Cool Gray 50
- گزاره‌ها بر اساس مجموع مثبت یا منفی مرتب شوند
- اعداد محور بدون علامت منفی؛ جهت معنا را می‌رساند
اشتباه رایج
- سبز و قرمز؛ برای کوررنگ‌ها قابل تشخیص نیست
جایگزین
فقط درصد موافقان مهم است: میله‌ای افقی. دو مقطع زمانی: شیب.
دایره‌ای و دونات
Section titled “دایره‌ای و دونات”سهم چند بخش از یک کل؛ فقط وقتی بخش‌ها کم و متفاوت‌اند · Pie & Donut
دوسوم پروژه‌ها از مشتریان قبلی آمده است
منبع پروژه‌های ۱۴۰۴ · ٪ از ۴۵ پروژه
نشان می‌دهد
سهم چند بخش از یک کل که جمعشان ۱۰۰٪ است. فقط برای پیام «بخش بزرگ در برابر بقیه» خوب کار می‌کند؛ چشم زاویه‌ها را دقیق مقایسه نمی‌کند.
کاربرد در مشاوره
- یک سهم غالب: «دوسوم درآمد از یک مشتری»
- ترکیب ساده با دو تا چهار بخش
- دونات با عدد کلیدی در مرکز در داشبورد و صفحهٔ خلاصه
قواعد ساخت
- حداکثر چهار بخش؛ بقیه در «سایر» با Cool Gray 30
- بزرگ‌ترین بخش از ساعت ۱۲ و ساعت‌گرد؛ «سایر» آخر
- دونات به دایره ترجیح دارد؛ مرکز برای عدد اصلی
- برچسب و درصد بیرون یا در راهنمای کناری، نه داخل بخش‌های کوچک
- فاصلهٔ سفید ۲ پیکسلی بین بخش‌ها
اشتباه رایج
- مقایسهٔ دو دایره کنار هم؛ تقریباً غیرممکن است
- دایرهٔ سه‌بعدی یا بیرون‌کشیده
جایگزین
بیش از چهار بخش یا بخش‌های نزدیک: میله‌ای افقی. مقایسهٔ ترکیب چند گروه: انباشتهٔ ۱۰۰٪.
نقشهٔ درختی
Section titled “نقشهٔ درختی”سهم‌های زیاد و سلسله‌مراتبی در یک قاب · Treemap
مدیرعامل در یک‌سوم فرایندهای اجرایی درگیر است
سهم هر نقش از مشارکت در فرایندها · ٪
نشان می‌دهد
سهم تعداد زیادی جزء از کل، با مستطیل‌هایی که مساحتشان متناسب با مقدار است. اگر اجزا گروه‌بندی شوند، سلسله‌مراتب را هم نشان می‌دهد.
کاربرد در مشاوره
- سهم نقش‌ها یا واحدها از بار کاری و مشارکت
- ترکیب هزینه یا درآمد با ده‌ها قلم
- سبد محصول یا مشتری بر اساس سهم فروش
قواعد ساخت
- بزرگ‌ترین مستطیل بالا-راست و کوچک‌ترها به سمت پایین-چپ
- رنگ بر اساس گروه یا برای برجسته‌سازی، نه برای هر مستطیل
- نام و عدد فقط در مستطیل‌هایی که جا دارند؛ بقیه در «سایر»
- فاصلهٔ سفید باریک بین مستطیل‌ها
اشتباه رایج
- انتظار مقایسهٔ دقیق دو مستطیل نزدیک؛ چشم مساحت را دقیق نمی‌سنجد
جایگزین
مقایسهٔ دقیق اجزا: میله‌ای افقی. سهم در دو بعد: مکو.
اندازهٔ هر بخش بازار و سهم بازیگران در آن، در یک تصویر · Marimekko
در بزرگ‌ترین بخش بازار، سهم ما کمتر از ۱۰٪ است
عرض: اندازهٔ بخش (٪ بازار) · ارتفاع: سهم بازیگران در هر بخش (٪)
نشان می‌دهد
دو بعد هم‌زمان: عرض هر ستون اندازهٔ بخش بازار است و ارتفاع اجزا سهم هر بازیگر در آن بخش. مساحت هر مستطیل، سهم آن بازیگر از کل بازار است.
کاربرد در مشاوره
- تحلیل بازار: کدام بخش بزرگ است و ما کجا ضعیفیم
- استراتژی ورود به بازار و انتخاب بخش هدف
- ترکیب سبد مشتری بر اساس صنعت و اندازه
قواعد ساخت
- حداکثر حدود ۶ ستون و ۴ بازیگر؛ بقیه در «سایر»
- ستون‌ها بر اساس اندازه، بزرگ‌ترین سمت راست
- بازیگر خودمان یا کارفرما Blue 60 و در همهٔ ستون‌ها در یک جایگاه
- اندازهٔ هر بخش زیر ستون؛ درصد داخل مستطیل‌هایی که جا دارند
- در Excel و PowerPoint با ستون انباشته و عرض متغیر، یا افزونه‌ها
اشتباه رایج
- بخش‌ها یا بازیگران زیاد که مستطیل‌ها را ناخوانا می‌کند
جایگزین
اندازهٔ بخش‌ها اهمیت ندارد: انباشتهٔ ۱۰۰٪. فقط سهم ما در بخش‌ها: میله‌ای افقی.